T2 - T7: 09:00 - 18:00
Ngành vận tải hàng hóa Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu, sự bùng nổ của thương mại điện tử và làn sóng chuyển dịch sản xuất vào Việt Nam. Vậy các phương thức vận tải hiện nay có những đặc điểm gì và đang thay đổi ra sao? Cùng Vantaithienphu tìm hiểu chi tiết dưới đây.
Vận tải đường bộ là hình thức sử dụng xe tải, đầu kéo, container để vận chuyển hàng hóa trên hệ thống đường bộ. Đây vẫn là phương thức chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu vận tải nội địa Việt Nam nhờ tính linh hoạt cao.
Điểm mới năm 2026: Từ ngày 1/3/2026, lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với ô tô tham gia giao thông đường bộ chính thức có hiệu lực. Ô tô lưu hành trên toàn quốc phải đáp ứng các mức khí thải theo tiêu chuẩn Euro tương ứng với năm sản xuất. Ngoài ra, từ ngày 1/7/2026, các quy định mới về lắp đặt thiết bị giám sát hình ảnh trên ô tô kinh doanh vận tải cũng chính thức được áp dụng — xe vận tải hàng hóa phải lắp camera ghi nhận hình ảnh người lái xe.
Ưu điểm: Tính cơ động cao nhất trong các phương thức vận chuyển. Có thể chủ động lựa chọn phương tiện, số lượng hàng và tuyến đường theo yêu cầu. Phù hợp với giao hàng chặng cuối (last-mile delivery), đặc biệt quan trọng trong thời đại thương mại điện tử.
Nhược điểm: Chi phí phát sinh nhiều khi vận chuyển đường dài (trạm thu phí, nhiên liệu, cầu đường). Rủi ro tai nạn, ùn tắc ảnh hưởng đến thời gian giao hàng. Sức tải giới hạn hơn so với đường biển và đường sắt.
Việt Nam với hơn 3.260 km bờ biển tiếp tục là lợi thế chiến lược cho phương thức vận tải này. Bước vào đầu năm 2026, thị trường vận tải container chứng kiến làn sóng điều chỉnh mạng lưới dịch vụ từ nhiều hãng tàu lớn như COSCO, CMA CGM và HMM. Cả cảng Hải Phòng và TP.HCM/Cái Mép tiếp tục xuất hiện trên các tuyến nội Á và liên khu vực, xuyên lục địa — cho thấy Việt Nam không bị rút ra khỏi mạng lưới mà ngược lại, đang được các hãng tàu giữ lại trên các tuyến trọng yếu.
Điểm mới năm 2026: Nghị định mới siết điều kiện vận tải hàng siêu trường, siêu trọng bằng đường thủy nội địa có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định rõ hồ sơ, thẩm quyền phê duyệt và thời hạn xử lý phương án vận tải. Đồng thời, Chính phủ đã thông qua các chính sách nền tảng của dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi), mở đường cho khung pháp lý thống nhất hơn, gắn với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Ưu điểm: Vận chuyển được khối lượng hàng hóa lớn, đặc biệt hàng siêu trường, siêu trọng. Chi phí thấp hơn so với hàng không và đường bộ đường dài. Phù hợp với hàng hóa xuất nhập khẩu.
Nhược điểm: Thời gian vận chuyển dài và phụ thuộc vào luồng tuyến, thời tiết biển. Cần lượng hàng đủ lớn để tối ưu chi phí.
Đây là phương thức đang nhận được đầu tư và chuẩn hóa mạnh mẽ nhất trong năm 2026. Theo Thông tư 33/2025/TT-BXD, có hiệu lực từ 01/01/2026, vận tải đường sắt được chuẩn hóa toàn diện về đăng kiểm, phương tiện và quy trình vận chuyển hàng hóa. Việc chuẩn hóa này nhằm đặt nền móng cho vận tải đường sắt trở thành trụ cột vận chuyển đường dài, đặc biệt trên trục Bắc–Nam và các hành lang kết nối cảng biển, khu công nghiệp.
Ưu điểm: Chi phí thấp và phù hợp vận chuyển hàng hóa khối lượng lớn trên khoảng cách xa. Ổn định về lịch trình, ít bị ảnh hưởng bởi ùn tắc. An toàn cao cho hàng hóa.
Nhược điểm: Tính cơ động thấp, chỉ phục vụ được các điểm có ga. Phụ thuộc vào hạ tầng đường sắt hiện hữu.
Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt lớn cho vận tải hàng không Việt Nam. Sự kiện Cảng hàng không quốc tế Long Thành (LTA) đón chuyến bay kỹ thuật đầu tiên vào ngày 15/12/2025 và chuẩn bị đưa vào khai thác thương mại trong nửa đầu năm 2026 là bước ngoặt thay đổi hoàn toàn diện mạo ngành logistics Việt Nam, mở ra "cơ hội vàng" cho doanh nghiệp vận tải nội địa.
Ưu điểm: Tốc độ nhanh nhất trong tất cả phương thức vận chuyển. Phù hợp cho hàng hóa có giá trị cao, cần giao gấp hoặc hàng tươi sống. Kết nối trực tiếp với thị trường quốc tế.
Nhược điểm: Chi phí vận tải cao nhất. Giới hạn về kích thước và trọng lượng hàng hóa.
Vận tải đa phương thức (Multimodal Transport) là hình thức kết hợp từ hai phương thức vận tải trở lên để hoàn thành một hành trình vận chuyển, dựa trên một chứng từ vận tải thống nhất. Đây là xu hướng được ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển logistics quốc gia giai đoạn 2025–2035.
Thực trạng hạ tầng logistics Việt Nam năm 2026 cho thấy một nghịch lý rõ rệt: quy mô đầu tư giao thông tăng nhanh nhưng tính kết nối liên thông giữa các phương thức vận tải còn hạn chế. Sự thiếu kết nối giữa vận tải đường bộ, đường biển, đường sắt và hàng không làm giảm hiệu quả vận tải đa phương thức – yếu tố then chốt trong chiến lược phát triển logistics bền vững.
Các mô hình vận tải đa phương thức phổ biến hiện nay bao gồm: đường bộ – đường biển, đường sắt – đường biển, đường bộ – hàng không, và hành lang vận tải kết hợp đường bộ – đường sắt – cảng biển (đặc biệt trên trục Bắc–Nam).
Tại các trung tâm kinh tế lớn như Hải Phòng, TP.HCM và Bình Dương, nhu cầu bãi container, kho lạnh và kho thông minh tăng mạnh do sự phát triển của thương mại điện tử và xuất khẩu nông sản.
Vị trí địa chiến lược của Việt Nam là một lợi thế cạnh tranh nổi bật. Nằm ở trung tâm khu vực châu Á–Thái Bình Dương, gần các tuyến hàng hải quốc tế trọng yếu kết nối Trung Quốc, Hoa Kỳ và các nền kinh tế ASEAN, Việt Nam có điều kiện thuận lợi để phát triển cảng biển nước sâu, trung tâm logistics và mạng lưới vận tải xuyên biên giới. Điều này giúp gia tăng vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt khi xu hướng dịch chuyển sản xuất và đa dạng hóa nguồn cung ngày càng rõ nét.
Đồng thời, Việt Nam duy trì vị thế Top 20 thương mại quốc tế và Top 15 về thu hút FDI, tạo nền tảng quan trọng cho tăng trưởng ngành logistics, vận tải đa phương thức và dịch vụ chuỗi cung ứng.
Một điểm thay đổi rõ nét nhất trong năm 2026 là tốc độ giao hàng trở thành tiêu chí cạnh tranh cốt lõi. Trong đầu năm 2026, hình thức hỏa tốc ưu tiên trong vòng 1 giờ đã được triển khai tại khu vực nội thành TP.HCM và Hà Nội đối với một số mặt hàng phù hợp, với hơn 99,5% đánh giá của người dùng là 5 sao.
Theo Chiến lược phát triển logistics 2025–2035, từ 2026, kho bãi được định vị lại là hạ tầng chiến lược của chuỗi cung ứng — không chỉ để lưu trữ, mà còn là trung tâm xử lý đơn hàng thông minh. Ngành đặt mục tiêu tăng trưởng 12–15%/năm, đồng thời kéo giảm chi phí logistics xuống tương đương 12–15% GDP để hàng hóa Việt Nam cạnh tranh tốt hơn về giá trên thị trường quốc tế.
Mỗi phương thức vận tải đều có vai trò riêng và đang được định hướng phát triển bài bản trong chiến lược logistics quốc gia. Việc hiểu rõ đặc điểm từng phương thức và kết hợp linh hoạt sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạ